pobierz jako PDF


Sztuczna inteligencja: Rewolucja technologiczna i wyzwania etyczne

Profesor Jacek Żurada, czł. zagr. PAN, Life Fellow IEEE

University of Louisville, Kentucky, USA

  Od kilkunastu lat obserwujemy gwałtowny rozwój dziedziny uczenia maszynowego. Jest on wywołany przede wszystkim udoskonaleniem algorytmów uczenia się sieci neuronowych z wielkich baz danych, dostępnością tych danych oraz użyciem procesorów graficznych GPU wykonujących obliczenia w systemach równoległych. Opracowywane na tym polu nowe metody i programy doprowadziły do przełomu w takich dziedzinach jak rozpoznawanie obrazów, mowy, widzenia komputerowego, robotyki, inteligentnych interfejsów i szeregu innych, które rewolucjonizują otoczenie homo sapiens.

  Referat zawiera przegląd najważniejszych uwarunkowań i technik, którym zawdzięczamy ten przełom technologiczny oraz krótkie przedstawienie podstawowych metod uczenia z nadzorem i bez nadzoru. Omówione będą najczęściej używanych modele i architektury sieci nauronowych włącznie z ich najbardziej użytecznymi zastosowaniami. Ponieważ systemy takie potrafią autonomicznie nabywać nową wiedzę z obserwowanego środowiska, a nawet przekraczać ludzkie możliwości kognitywne i percepcyjne, można je uznać za systemy obdarzone sztuczną inteligencją.

  Najbardziej użytecznymi rezultatami systemów inteligentnych są wydawane przez nich decyzje. Jednakże decyzje te są podejmowane przy braku transparentności. Stąd też podstawowym wyzwaniem zarówno dla projektantów jak i użytkowników tych systemów jest przyporządkowanie odpowiedzialności. Systemy te ponadto nie posiadają wrodzonego ani nabytego kodu postępowania etycznego ani świadomości norm prawnych. Kolejne wyzwania tkwiące wewnątrz tych sytemów dotyczą m.in. ochrony prywatności, bezpieczeństwa użytkownika czy braku dyskryminacji. Są to wyzwania naszej doby, które stoją nie tylko przed inżynierami i informatykami tworzącymi te systemy, ale całymi społeczeństwami i narodami, które winny wykorzystać je dla swego szeroko pojętego dobra społecznego.